Jak nieprzetworzone wspomnienia mogą zwiększać Twój stres w pracy?
Terapia EMDR, oparta na bilateralnej stymulacji mózgu, wykorzystuje naturalny mechanizm przetwarzania wspomnień, który zachodzi w naszym układzie nerwowym podczas fazy snu REM. To dlatego kiedy „prześpimy się z problemem” wydaje się on następnego dnia łatwiejszy, może już nie tak poważny. Znajdujemy zupełnie inne spojrzenie lub nawet rozwiązanie.
Czasem jednak ten mechanizm nie przetwarza i tym samym nie neutralizuje niektórych wspomnień. Zazwyczaj tych, które, na podstawie natężenia strachu, nasz układ nerwowy „uznał” za tak zagrażające, że dla przetrwania kluczowe jest, by wszystkie takie same, lub podobne sytuacje powodowały uruchomienie „ścieżki szybkiego dostępu” do automatycznej reakcji, dokładnie takiej jak w pierwotnej sytuacji.
Ten mechanizm wykształciliśmy w drodze ewolucji i z pewnością naszym przodkom w dużo mniej skomplikowanym i pozbawionym tak dużej ilości bodźców świecie pozwolił przetrwać i przekazać geny. My ludzie jednak dokonaliśmy skoku cywilizacyjnego, za którego tempem nie nadążyła jeszcze nasza ewolucja.
Jakie konsekwencje ma ten mechanizm?
- Wiele z sytuacji, w których bardzo się baliśmy w przeszłości (nawet jeżeli teraz już wiemy, że obiektywnie nie były zagrażające) jest przechowywanych w nieprzetworzonej formie w mózgu.
- Każda sytuacja przypominająca tamtą, może powodować wzrost lęku, powrót bolesnych uczuć lub tzw. flashbacki, czyli „wyświetlanie” fragmentów wspomnień tej sytuacji.
Dlaczego to ważne w pracy?
Wyobraźmy sobie, że ktoś jako dziecko brał udział w wypadku samochodowym… a potem np. jako prokurator dokonuje oględzin miejsca wypadku, a samochód ma przypadkowo taki sam kolor jak wtedy… Albo jako ratowniczka medyczna udziela pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadku… i nagle odzywa się tamten strach, być może powodując reakcję zamrożenia, być może powodując trudność z koncentracją i logicznym myśleniem.
Takich przykładów można podać bardzo dużo. Mechanizm ten powoduje, że doświadczenia, które już same w sobie są trudne i stresujące stają się o wiele trudniejsze i o WIELE bardziej stresujące.
Terapia EMDR, rekomendowana przez WHO do terapii traumy, dzięki celowemu uruchomieniu mechanizmu przetwarzania pozwala osiągnąć efekt, w którym aktualnie spotykające nas sytuacje nie aktywują wspomnień i reakcji z przeszłości. Oczywiście nie sprawi, że przestaną one być stresujące, ale sprawią, że reakcje i uczucia będą odnosiły się tylko do aktualnej sytuacji, a nie będą zwielokrotnione przez nieprzetworzone wspomnienia.
Jednocześnie rodzaje stresorów (kontakt z ludźmi w kryzysie, pomaganie, bycie świadkiem cierpienia) są podobne jak w pracy psychologa i psychoterapeuty. Mam do zaoferowania wiedzę i strategie, które sprawdzają się podczas mojej indywidualnej pracy z klientami.